VRF هیت ریکاوری چیست؟ سرمایش و گرمایش هم‌زمان چگونه ممکن است؟

تصور کنید در یک ساختمان اداری، اتاقی به سرمایش نیاز دارد و اتاق کناری در همان لحظه به گرمایش. آیا یک سیستم تهویه مطبوع می‌تواند هر دو نیاز را هم‌زمان تأمین کند؟ VRF هیت ریکاوری (Heat Recovery VRF) برای چنین شرایطی طراحی شده است. در انیمیشن چیلر انار، مسیر انتقال انرژی بین فضاهای گرم و سرد را به زبان ساده نشان داده‌ایم.

انیمیشن عملکرد VRF هیت ریکاوری

اگر ویدئو در مرورگر شما نمایش داده نشد، انیمیشن VRF را در اینستاگرام چیلر انار ببینید.

VRF چیست و هیت ریکاوری چه تفاوتی دارد؟

VRF مخفف Variable Refrigerant Flow به معنای «جریان متغیر مبرد» است. این سیستم با کنترل ظرفیت کمپرسور و مقدار مبرد ارسالی به یونیت‌های داخلی، بار سرمایشی یا گرمایشی هر فضا را مدیریت می‌کند. برای آشنایی با ساختار کلی، مقاله سیستم VRF چیست؟ را بخوانید.

نکته مهم این است که همه VRFها سرمایش و گرمایش هم‌زمان ندارند. مدل‌های معمولی Heat Pump در یک مدار مشترک عموماً همه فضاها را در یک مُد گرمایش یا سرمایش قرار می‌دهند؛ اما مدل‌های Heat Recovery با تجهیزات انتخاب مسیر مبرد می‌توانند برای فضاهای مختلف، مُد متفاوت فراهم کنند.

VRF چگونه هم‌زمان یک اتاق را سرد و اتاق دیگر را گرم می‌کند؟

• فضای نیازمند سرمایش: یونیت داخلی گرما را از هوای اتاق می‌گیرد و مبرد آن انرژی را جذب می‌کند.
• کنترل مسیر مبرد: جعبه انتخاب شاخه یا BS Box / Heat Recovery Controller با توجه به درخواست هر یونیت، مسیر جریان مبرد را مدیریت می‌کند.
• فضای نیازمند گرمایش: انرژی جذب‌شده از فضای در حال سرمایش می‌تواند برای گرم‌کردن فضای دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
• یونیت بیرونی: بسته به توازن بارهای سرمایشی و گرمایشی، گرمای اضافه را به بیرون دفع می‌کند یا انرژی موردنیاز را از محیط می‌گیرد.

به این فرایند «بازیافت حرارت» می‌گویند. بنابراین سیستم لزوماً دو دستگاه مستقلِ سرمایش و گرمایش نیست؛ در شرایط مناسب بخشی از انرژی میان فضاهای ساختمان جابه‌جا می‌شود. آرایش لوله‌کشی و تعداد مسیرها در مدل‌های مختلف سازندگان یکسان نیست؛ برای مثال برخی سیستم‌های هیت ریکاوری از معماری سه‌لوله‌ای و برخی از آرایش‌های متفاوت استفاده می‌کنند.

آیا هیت ریکاوری همیشه برق کمتری مصرف می‌کند؟

در ساختمانی که بخش‌های مختلف آن هم‌زمان به گرمایش و سرمایش نیاز دارند، بازیافت حرارت می‌تواند انرژی مصرفی مجموعه را کاهش دهد. اما میزان صرفه‌جویی به اقلیم، توازن بارها، ساعت کارکرد، انتخاب ظرفیت، کنترل‌ها و طراحی لوله‌کشی وابسته است. صرفِ داشتن عنوان Heat Recovery تضمین‌کننده مصرف کمتر در هر پروژه نیست.

VRF هیت ریکاوری برای چه ساختمان‌هایی مناسب است؟

هتل‌ها، ساختمان‌های اداری چندجبهه، مراکز اقامتی و پروژه‌هایی با اتاق‌های مستقل می‌توانند از کنترل دمای جداگانه و بازیافت حرارت بهره ببرند. برای مثال فضای آفتاب‌گیر در زمستان ممکن است همچنان به سرمایش نیاز داشته باشد، درحالی‌که اتاقی در سمت سایه ساختمان به گرمایش نیاز دارد.

تفاوت VRF با چیلر چیست؟

در VRF، مبرد مستقیماً بین یونیت بیرونی و یونیت‌های داخلی گردش می‌کند؛ در مقابل، چیلر معمولاً آب یا سیال واسط را خنک می‌کند تا سرمایش به فن‌کویل‌ها یا مصرف‌کننده صنعتی منتقل شود. به همین دلیل انتخاب بین VRF و چیلر صرفاً با مقایسه ظرفیت اسمی درست نیست. نوع کاربری، فاصله لوله‌کشی، امکان سرویس، شرایط پروژه و نیاز به سرمایش فرایندی باید بررسی شود.

پرسش‌های متداول

آیا تمام سیستم‌های VRF سرمایش و گرمایش هم‌زمان دارند؟

خیر؛ قابلیت هم‌زمان معمولاً مربوط به سیستم‌های VRF از نوع Heat Recovery با تجهیزات و طراحی متناسب است.

آیا در VRF هیت ریکاوری به چیلر نیاز داریم؟

برای سرمایش و گرمایش یونیت‌های داخلی VRF معمولاً چیلر مستقل لازم نیست؛ بااین‌حال اگر پروژه مصرف‌کننده آب سرد یا بار صنعتی داشته باشد، ممکن است چیلر جداگانه نیاز باشد.

فرق VRF و VRV چیست؟

VRF نام عمومی فناوری جریان متغیر مبرد است؛ VRV نام تجاری ثبت‌شده شرکت Daikin برای خانواده‌ای از این سیستم‌هاست.

نیاز به انتخاب سیستم سرمایشی پروژه دارید؟ برای بررسی بار واقعی و انتخاب چیلر صنعتی یا ساختمانی متناسب با کاربرد، با کارشناسان چیلر انار مشورت کنید.